ديگر خلق‌ها و اقوام بسيارى را به آنجا كوچاند كه امروز اصفهان همچون جهان « 1 » كوچكى مىماند كه بيش از پانصد هزار نفر جمعيت را مىتوان در آن شماره كرد . در خانه‌هاى شهر يك و برخى دو باغچه وجود دارد كه به گسترش شهر كمك مىكند ايرانىها به بودن باغچه در خانهء خود بسيار اهميت مىدهند و بر خلاف اروپائيان باغچه را با گل نمىآرايند ، بلكه درختان گوناگون ميوه و انگور را به طور منظم و مرتب در كنار هم مىكارند . آنان مخصوصا از جهت زيبائى و سايه افكندن به درخت چنار علاقهء خاض دارند . اين درخت در آلمان ناشناخته است . درخت چنار به بلندى و راستى سرو است ، قطر آن به نيم ساعد و گاه به يك ساعد تمام مىرسد ، برگ‌هايش پهن و شبيه برگ درخت مو است . ميوه‌اش بزرگ و شبيه ميوهء درخت بلوط است و روى آن را كرك پوشانده و هسته ندارد اما مورد استفاده نيست . چوب اين درخت قهوه‌ئى رنگ و تخته بدست آمده از آن زيبا و موجدارست كه براى ساختن در و پنجره به كار مىرود و وقتى به آن روغن مىمالند بسيار زيبا به نظر مىرسد . آرايش ديگرى كه ايرانىها بعد از درخت‌هاى ياد شده به باغ خود مىدهند حوض‌هائى است كه دور آن را حاشيه‌ئى كشيده‌اند و جوىهاى منظمى براى آن‌ها ساخته‌اند كه آب را از اين حوض به آن حوض جارى مىكند . به طور كلى يك حوض بالاتر از حوض ديگر قرار گرفته است و آب آن‌ها را براى سيراب كردن درختان و گياهان به باغچه هدايت مىكنند . ثروتمندان در باغ خود راهروهاى نسبتا پهن مىسازند و نيز آلاچيق‌هاى زيبائى كه حتى از خانه مسكونىشان بهتر و قشنگ‌تر آراسته شده ، بنا مىكنند . در شهر كنار خانهء افراد معمولى كاخ‌هاى زيبائى ديده مىشود كه از بيرون مانند خانه‌هاى نوساخته به نظر نمىرسد . محوطهء روباز بالاى منزل را كه نردهء كوتاه جلوى آن نصب كرده‌اند ايوان « 2 »

--> ( 1 ) - شايد اشاره به « اصفهان نصف جهان » باشد - م ( 2 ) - Eiwan